құжат: новости

Қазақстанда бейнебақылау жүйелеріне қойылатын талаптарды айқындайтын алғашқы ұлттық стандарт қабылданды, деп хабарлайды Arnapress.kz Сауда және интеграция министрлігі Техникалық реттеу және метрология комитетіне сілтеме жасап. Комитет төрағасының 2026 жылғы 17 шілдедегі бұйрығымен бекітілген СТ РК 4031-2026 «Бейнебақылау жүйелері.

Қазақстанда әуе көлігімен жолаушыларды тасымалдау қағидаларына өзгерістер енгізу жоспарланып отыр, деп хабарлайды Arnapress.kz Көлік министрлігіне сілтеме жасап. Жобаға сәйкес, музыкалық аспаптарды тасымалдау тәртібі нақтыланады. Атап айтқанда, қорғаныш қаптамасына салынған домбыра, қобыз және өзге де музыкалық аспаптарды белгіленген өлшемі (110×35×30 см-ден аспайтын) мен салмағы (10 келіге дейін) сақталған жағдайда ұшақ салонында алып жүруге рұқсат беру ұсынылған.Сондай-ақ, әуе компанияларының талаптарына сәйкес жануарларды ұшақ салонында тасымалдауға мүмкіндік қарастырылған.

Қазақстанда суррогат ана қызметіне қатысты заңнамаға маңызды өзгерістер енгізілді. 2026 жылғы 14 шілдеде Мемлекет басшысы мемлекеттік басқару және жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңға қол қойды, деп хабарлайды Arnapress.kz prg.zanger сілтеме жасап.Құжат аясында «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодекске де түзетулер енгізілді.Жаңа талаптарға сәйкес, суррогат ана қызметіне тек заңды некеде тұрған Қазақстан Республикасының азаматтары ғана жүгіне алады.

Сквиш пен түрлі антистресс ойыншықтары бүгінде балалар арасында ең танымал ойыншықтардың біріне айналды. Түрлі пішін мен ашық түсте жасалған бұл бұйымдарды бүгінде әрбір ойыншық дүкенінен, тіпті базарлардан да кездестіруге болады. Алайда олардың барлығы бірдей қауіпсіз бе? Бұл сұрақ соңғы уақытта әлеуметтік желіде тараған оқиғадан кейін көпшілікті алаңдатты.

Абай облысының тұрғыны жүргізуші куәлігін ауыстыру кезінде күтпеген жағдайға тап болған. Ол мемлекеттік қызметтер порталы арқылы құжат рәсімдеуге өтініш берген сәтте психиатриялық есепте тұрғаны туралы мәлімет шыққан, деп хабарлайды Arnapress.kz Жоғарғы сот баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Осыдан кейін азамат аурухана мен облыстық денсаулық сақтау басқармасын сотқа беріп, өзін психиатриялық есепке қоюды заңсыз деп тануды және психикалық науқастардың ұлттық тізілімінен мәліметтерін алып тастауды талап еткен.Іс барысында медициналық мекеме комиссиясы талап қоюшыны есепке қою туралы ақпараттың қате енгізілгенін анықтаған. Қорытындыға сәйкес, азамат тиісті медициналық куәландырусыз және диспансерлік бақылау тәртібін бұза отырып есепке алынған.Алайда уәкілетті орган аурухананың бұл мәліметтерді ақпараттық жүйеден жою туралы өтінішін қараусыз қалдырған.Медициналық мекеме өкілдері талап қоюшының амбулаториялық картасы сақтау мерзімінің аяқталуына байланысты жойылғанын айтқанымен, оны растайтын құжат ұсынылмаған.Ал денсаулық сақтау басқармасының өкілі мәліметтерді тізілімнен алып тастау үшін азамат дәрігерлік-консультациялық комиссияның тексеруінен өтуі қажет екенін мәлімдеген.Абай облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соты іс материалдарын қарап, талап қоюшыны психиатриялық есепке қою заңсыз болған деген қорытындыға келген.Сот барысында жауапкерлер азаматтың психиатриялық көмекке жүгінгенін, медициналық куәландырудан өткенін, клиникалық бақылауда болғанын немесе медициналық көмек көрсетуге келісім бергенін дәлелдей алмаған.Нәтижесінде сот талап қоюды қанағаттандырып, аурухана мен денсаулық сақтау басқармасына азамат туралы мәліметтерді психикалық науқастардың ұлттық тізілімінен алып тастауды міндеттеді.Фото: ЖИ

Абай облысының әкімі Берік Уәли компания директорлар кеңесінің төрағасы Шыңғыс Құлжанов бастаған инвесторлармен кездесті, деп хабарлайды Arnapress.kz әкімінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Кездесу барысында гидроэнергетика саласындағы бірлескен жобаларды жүзеге асыру мәселелері талқыланып, тараптар өзара түсіністік пен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.Аталған құжат аясында Ертіс өзенінде жалпы қуаттылығы 900 мегаватт болатын Белокаменская, Ақжар және Известковская су электр стансаларын салу жоспарланған.

19 мамырда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік қызмет мәселелері бойынша бірқатар заңнамалық өзгерістерді қамтитын заңға қол қойды, деп хабарлайды Arnapress.kz Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігіне сілтеме жасап. Осыған байланысты «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» заңға толықтырулар әзірленді.

Мәжіліс педагог мәртебесі, білім беру, денсаулық сақтау және бала құқықтарын қорғау мәселелеріне қатысты заңды екінші оқылымда қабылдады, деп хабарлайды Arnapress.kz мәжілістің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.Құжат Мемлекет басшысының педагогтердің құқықтарын заң жүзінде күшейту жөніндегі тапсырмасы аясында әзірленген.Жаңа заңға сәйкес, педагогтердің оқушылар үшін жауапкершілігі тек оқу процесі кезінде ғана қарастырылады.

Су ресурстары және ирригация министрлігінің «Қазсушар» мекемесі Қарағанды облысындағы Самарқанд су қоймасында, Ақтөбе облысындағы Қарғалы су қоймасында және Абай облысындағы Қаракөл су қоймасында шағын су электр станцияларын (СЭС) салу бойынша жобалау-сметалық құжат әзірлеп жатыр, деп хабарлайды Arnapress.kz Су ресурстары және ирригация министрлігіне сілтеме жасап. Қазіргі уақытта үш жоба да мемлекеттік сараптамадан өтіп жатыр.

Семей қаласындағы №35 әлеуметтік маңызы бар автобус бағытына қатысты қала әкімдігі пікір білдірді, деп хабарлайды Arnapress.kz.Еске сала кетейік, сайтымызға тұрғындар 35 маршурут суық, жеткенше тоңып барамыз деп жазған болатын. Соған Семей қаласының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің жауабында: «Аталған бағыт «Авто Транс» ЖШС жолаушылар тасымалдауды ұйымдастыру келісімшартына сәйкес қызмет көрсетеді.

Бұған дейін редакциямыз жазған Қарағайлыдағы пәтер тұрғындарының мекенжайдағы «дроб» пен «блок» мәселесіне қатысты түйткілдеріне байланысты Семей қаласының әкімі Әділет Қожанбаев халықпен кездесті, деп хабарлайды Arnapress.kz.Қарағайлы шағынауданына арнайы барған қала басшысы тұрғындардың жай-күйімен танысып, көптен бері шешімін таппай келе жатқан мәселелерін тыңдады.

Абай облысында біржолғы зейнетақы төлемін (БЗТ) пайдалану бойынша «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ Абай облыстық филиалы 2021 жылдан бері өңір тұрғындары тұрғын үй жағдайын жақсарту мен емделу ақысын төлеу мақсатында зейнетақы жинақтарын пайдалануы жайлы филиал басшысына бірнеше сұрақтар жолдаған едік, — деп хабарлайды Arnapress корреспонденті.Сұрақтар мазмұны мынандай болған еді:1.

Семей қаласының қарқынды дамып жатқан Қарағайлы ықшам ауданындағы Қарағайлы 74 тұрғын үй кешенінде қоныстанған жаңа тұрғындар бірнеше айдан бері шешілмей келе жатқан бірқатар мәселеге шағымдануда. Бұл үйлерде 1000-ға жуық пәтер бар. Сондықтан проблема ауқымы жеке бір үйдің емес, тұтас аудан тұрғындарының алаңдаушылығын тудырып отыр.

Абай облысының 5 мыңнан астам азаматы жаңа үлгідегі паспорт алды, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі.Шілде айының ортасынан бастап Қазақстан Республикасының азаматтары жаңа қорғаныс элементтерімен жабдықталған паспорттарды ала бастады.Бұл өзгеріс азаматтардың жеке деректерін қорғау деңгейін арттыру, құжаттарды қолдан жасаудан сақтау мақсатында енгізілді.«Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 26-бабына сәйкес, Ішкі істер министрлігі азаматтардың паспорттары мен азаматтығы жоқ адамның куәлігін қорғауға қойылатын талаптарды жетілдіру бойынша жұмыс жүргізіп, жаңа қорғаныш элементтерін енгізуді пысықтады.Соның нәтижесінде, Қазақстан азаматының паспорты мен азаматтығы жоқ адамның куәлігінің 2-бетіне қорғаныш голографиялық пленкаға салынған барыс бейнесі бар HDM-элементі (жоғары ажыратымдылық металдандыру элементі) орналастырылады.

Жақында елімізде әскери қызметке шақыру жүйесі цифрландырылып, рәсім толықтай автоматтандырылады, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі.Оның айтуынша, алдағы уақытта әдеттегі қағаз түріндегі шақыру болмайды. Барлық хабарламалар SMS немесе eGov порталындағы жеке кабинет арқылы жеткізіледі. Егер азамат бұған мән бермесе, мәселе Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс аясында шешілмек.«Әскерге шақырылушыларға шақыру туралы хабарламалар SMS-хабарлама немесе eGov порталындағы жеке кабинет арқылы жеткізіледі.

Энергетика министрінің міндетін атқарушы 2025 жылғы 29 шілдедегі бұйрығымен электр энергиясына шекті тарифтерге өзгерістер енгізді, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Құжат электр энергиясын сататын компаниялардың келесі топтары үшін тарифтерді көтеруді көздейді:Сондай-ақ 63-ші топтағы энергия өндіруші ұйымдар үшін тариф бір кВт/сағ үшін 44,02 теңге болып белгіленді.Бұйрық 2025 жылдың 1 тамызынан бастап қолданысқа енгізіледі.Сурет жасанды интеллект көмегімен жасалды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «ҚР кейбір заңнамалық актілеріне міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру және медициналық қызметтер көрсету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңға қол қойды, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Заң қолданыстағы заңнамалық актілерге міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру және медициналық қызметтер көрсету саласын реттейтін өзгерістер мен толықтырулар енгізеді.Атап айтқанда, міндетті медициналық сақтандыру қағидаттарын кеңейту және мемлекет жарналарының мөлшерлемелерін кезең-кезеңімен өзгерту, сондай-ақ жарналарды төлеудегі уақытша үзілістер кезінде сақтандырылған тұлғаның мәртебесін қорғауды көздейді.Осылайша, үзіліссіз жарналарды төлеген немесе олар үшін 60 ай бойы аударымдар жүргізген тұлғалар аударымдар немесе жарналар төленбеген жағдайда, аударымдарды немесе жарналарды төлеу тоқтатылған күннен бастап алты айдан аспайтын мерзімге міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық көмек алу құқығын сақтайды деп көрсетілген.

Қазақстанның құқықтық мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуында 1995 жылдың 30 тамызы – тарихи мәні зор белес. Осыдан 30 жыл бұрын жалпыхалықтық референдум нәтижесінде еліміздің қазіргі қолданыстағы Конституциясы қабылданды. Бұл – Тәуелсіз Қазақстанның жаңа саяси, құқықтық және қоғамдық негіздерін айқындаған, болашағы үшін берік бағдар сызған маңызды құжат болды.

Конституция, Ата Заң – Мемлекеттің негізгі заңы, елдегі барлық басқа заңдарға қатысты жоғары заңды күшке ие заң немесе заңдар тобы. Конституция осы заманғы мемлекеттіліктің маңызды белгісі, мемлекеттің бастапқы саяси және құқықтық құжаты болып табылады. Кіріспеден, 4 бөлім, 21 тарау және 131 баптан тұратын Конституция еліміз егемендік алғаннан бергі көптеген құқықтық нормаларды: халықтық егемендік, мемлекет тәуелсіздігі, билікті бөлісу принципі, қазақ тілін мемлекеттік деп тану, президентті мемлекет басшысы деп тану, сот органдарын – Жоғарғы, Конституциялық және Жоғары Арбитраждық соттар және басқаларды қамтыды.

Кез-келген мемлекеттің ұстанған жолын, ұлтының құндылығын айқындайтын басты құжат – Конституция. Конституцияда мемлекеттік биліктің барлық құрылымдарынан бастап, елдің әрбір азаматының, ондағы ұлттар мен ұлыстардың, әлеуметтік топтардың мақсаттары, міндеттері, құқықтары көрсетіледі. Сондай-ақ, мемлекет өміріндегі бетке алған үдерістер де осы Конституция арқылы реттеледі.

Өңір басшысы Берік Уәли шет елдік инвесторлармен кездесті, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Абай облысы әкімінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.Түркияның «Miryidiz Mining» компаниясының өкілдері аймақ басшысына «Жанан» жобасын таныстырды. Шет елдік компания облыс аумағында тау-кен байыту комбинатын салуды жоспарлап отыр.

ҰҚК Шекара қызметінің Абай облысы бойынша департаменті ақпан айындағы жұмыс нәтижелерін жариялады, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі.Жалған құжатпен шекарадан өтпек болды7 ақпанда Ауыл теміржолдық шекаралық бақылау бөлімшесінде Моңғолия азаматы. ұсталды. Ол Қазақстан азаматы атына тіркелген жалған құжатпен шекараны кесіп өтпек болған.

Қазақстан Республикасының «Құқықтық актілер туралы» Заңы Қазақстан Республикасының құқықтық актілерін әзірлеу, ұсыну, талқылау, қабылдау, тіркеу, қолданысқа енгізу, өзгерту, толықтыру, олардың қолданысын тоқтату, тоқтата тұру және оларды жариялау тәртібіне байланысты қоғамдық қатынастарды реттейді.

Мәжіліс депутаттары 2025 жылғы 5 наурызда Астана мен Республикалық маңызы бар қалаларды дамыту мәселелері жөніндегі заң жобасын бірінші оқылымда қабылдады, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Құжатта Қазақстанның мегаполистеріндегі көші-қон процестерін реттейтін нормалар енгізіледіҰлттық экономика министрі Серік Жұманғарин атап өткендей, заң жобасы жер қатынастары, сәулет және құрылыс, көші-қон, жарнама және экология салаларындағы проблемаларды шешуге бағытталған.Осылайша, құжат бірыңғай сәулеттік келбетті қалыптастыруды көздейді, ал қазіргі уақытта қалалардың сәулеттік келбеті тек сыртқы (көрнекі) жарнаманы ғана емес, сонымен қатар маңдайшалар мен белгілерді орналастыру есебінен де айтарлықтай нашарлайды.«Жолдар мен көшелерде сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастыру қалалардың эстетикалық және сәулеттік келбетіне теріс әсер етеді.

Ішкі істер министрлігінде мопедті тіркеу тәртібін ІІМ ресми өкілі Шыңғыс Алекешев түсіндірді, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Polisia.kz сайтына сілтеме жасап.Мопедті тіркеу ережелері қандай? Қандай құжаттар керек? — Мопедтерді тіркеу үшін тұрғылықты жері бойынша мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығына бару қажет.

ІІМ 2024 жылғы 27 желтоқсандағы бұйрығымен мопедтерді тіркеу үшін құжаттар тізбесін айқындайтын Көлік құралдарының сәйкестендіру нөмірі бойынша көлік құралдарының жекелеген түрлерін мемлекеттік тіркеу және есепке алу қағидаларына өзгерістер енгізілді, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Мопедті тіркеу үшін иесі (иесінің өкілі) мына құжаттарды ұсынуы керек:Көлік құралының сәйкестендіру нөмірін пайдалана отырып, көлік құралдарының жекелеген түрлерін мемлекеттік тіркеу, есепке алу және есептен шығару үшін қажетті құжаттар тізбесіне де осындай толықтыру енгізілді.Бұйрық 2025 жылдың 5 сәуірінен бастап күшіне енеді.Еске салайық, механикалық көлік құралын (бастапқы мемлекеттік тіркеуден өтетін көлік құралын қоспағанда) немесе тіркемені тіркеу ставкасы 0,25 АЕК (2025 жылы 983 теңге) құрайды.

Әскери борышын өтеу – әрбір азаматтың қасиетті міндеті әрі ел тыныштығы мен болашағын қорғаудағы маңызды қадам. Әскер қатарына қосылу – бұл тек қызмет емес, патриоттық сезімді көрсетіп, ұлт алдындағы жауапкершілікті сезінудің жарқын үлгісі. Осы бағытта еліміздегі жинақтау пункттері маңызды рөл атқарады, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі.Күзгі әскерге шақыру: Абай облысындағы жинақтау пункті.

Тараз қаласы №2 соты 2024 жылы өзінің жұмыс жоспары және облыстық соттың тапсырылған жоспарлары бойынша біршама іс-шаралар атқарды. Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру үшін облыстық және республикалық басылым беттерінде 4 мақала жарық көрді, ұжымдық масштабта судьялар тарапынан 3 семинар-сабақ өтті, мемлекеттік және мемлекеттік емес мекемелер, ішкі істер органдары, сот орындаушылары, түзеу мекемелері мен адвокаттар арасында 2 мәрте дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Өзге мекемелер мен соттар арасында кіріс-шығыс құжаттарын, ішкі құ¬жат айналымын мемлекеттік тілге кө¬ші¬ру жұмысы қолға алынды.

Тараз қаласы №2 соты 2024 жылы өзінің жұмыс жоспары және облыстық соттың тапсырылған жоспарлары бойынша біршама іс-шаралар атқарды. Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру үшін облыстық және республикалық басылым беттерінде 4 мақала жарық көрді, ұжымдық масштабта судьялар тарапынан 3 семинар-сабақ өтті, мемлекеттік және мемлекеттік емес мекемелер, ішкі істер органдары, сот орындаушылары, түзеу мекемелері мен адвокаттар арасында 2 мәрте дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Өзге мекемелер мен соттар арасында кіріс-шығыс құжаттарын, ішкі құ¬жат айналымын мемлекеттік тілге кө¬ші¬ру жұмысы қолға алынды.

Мемлекеттік тіл мәртебесі конституцияда бекітілген мемлекеттік мекемелерде іс-қағаздар осы тілде жүргізіледі. Әдетте мемлекет негізін құраушы әрі жердің байырғы иесі болып саналатын халықтың тілі мемлекеттік тіл болып бекітіледі. 1993 жылы қабылданған тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Конституциясында қазақ тілі мемлекеттік тіл болып бекітілді.