қызмет: новости — страница 6

Мемлекеттік қызметкер — мемлекеттік органда белгіленген тәртіппен ақы төленетін қызметті иеленген және мемлекеттің міндеттері мен қызметін іске асыру мақсатында қызметтік өкілеттігін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының азаматы. Мемлекеттік қызметкерлер екі түрге бөлінеді: саяси және әкімшілік қызметкерлер.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Әділетті Қазақстанның экономикалық бағыты» Жолдауында жастардың психикалық денсаулығының маңыздылығы ерекше атап өтілді. Президент білім беру мекемелерінде психологиялық қолдауды күшейту, Бірыңғай сенім телефонын ұйымдастыру және зорлық-зомбылыққа, қысымға тап болғандарға көмек көрсету бағдарламасын әзірлеу қажеттігін атап өтті.Балаларды зорлық-зомбылық пен суицидтен қорғаудың 2023-2025 жылдарға арналған Кешенді жоспарына сәйкес Қазақстанда балалардың қауіпсіздігі мен оларға білікті көмек көрсету жүйесі құрылуда.

1999 жылғы 13 шілдеде «Терроризмге қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды, осы Заң терроризмге қарсы іс-қимылдың қағидаттарын, мақсатын, құқықтық және ұйымдастырушылық негіздерін белгілейді. 2005 жылғы 18 ақпанында «Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды, бұл Заң адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын, конституциялық құрылыс негiздерiн қорғау, Қазақстан Республикасының егемендiгiн, оның аумағының тұтастығын, қол сұғылмауын және бөлiнбеуiн, ұлттық қауiпсiздігін қамтамасыз ету мақсатында экстремизмге қарсы iс-қимылдың құқықтық және ұйымдастырушылық негiздерiн айқындайды.

Бүгінгі таңда қарыштап дамып келе жатқан, болашағы зор сала ақпараттық технологиялар саласы екенін бүкіл әлем мойындап отыр. Бұл саланың берері мол екеніне көздері жеткен көптеген дамушы елдер қаржысын да, ресурсын да аяап жатқан жоқ. Осы елдердің арасында Қазақстанда бар. Жалпы, сандық технологиялардың біздің қоғамға берері артықшылықтары көп.

Ата Заңымызға сәйкес әр бір адам өз құқығын қорғауға құқылы екені белгілі. Бірақ барлығының бірдей адвокат, нотариус жеке сот орындаушы немесе өзге құқықтық қорғау субъектісін жалдауға мүмкіндігі жоқ, оларға мемлекеттік бюджет есебінен заңды көмек ұсынылатынын біле бермейді. Осы жерде мемлекет тарапынан көрсетілетін кепілдендірілген заңды көмек туралы айта кетейік.

Согласно совместного приказа Министра юстиции Республики Казахстан от 26 мая 2023 года № 344 и и.о. Министра цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности Республики Казахстан от 27 мая 2023 года № 115/НҚ «О реализации пилотного проекта по оказанию государственных услуг Министерства юстиции Республики Казахстан по проведению аттестации лиц, претендующих на право занятия профессиональной деятельностью и присвоению квалификации в автоматизированном режиме» запущен пилотный проект (далее – проект) по оказанию государственной услуги «Проведение аттестации лиц, претендующих на занятие деятельностью частного судебного исполнителя» Министерства юстиции Республики Казахстан в автоматизированном режиме на базе оператора по техническому обеспечению процедур тестирования и бесперебойного функционирования единой автоматизированной базы данных (информационной системы) по персоналу государственной службы.

Әділет департаментінің қызмет бағыттары келесі болып табылады:. — коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу, құжаттарға апостиль қою, сот актілерін орындау, нотариат салаларында мемлекеттік қызмет көрсету. -құқықтық насихатты жүргізу;. -нотариустардың, адвокаттардың, жеке сот орындаушылардың, заң кеңесшілердің қызметтеріне әдістемелік сүйемелдеуді жүргізу;.

Әдеп дегеніміз жақсы тәрбие, адамдармен жақсы мәміледе болу, көркем мінезді, ар-ұяттылық, сыпайылық, көркемдік деген сөз. Әдеп – ешбір ұры ұрлай алмайтын құнды қазына. Әдеп – адам мен жануарды ажырататын айырмашылық. Мемлекеттік қызмет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенім білдіру болып табылады және мемлекеттік қызметшілердің моральдық әдептілік бейнесіне жоғары талаптар қояды. Әдеп кодексі мемлекеттік қызметшілердің мінез-құлық стандарттары қандай болуы керек, осыны тайға таңба басқандай айқындап берді.

ҚР Премьер-Министрінің орынбасары Тамара Дүйсенованың төрағалығымен өткен кеңесте балалардың жазғы демалысын ұйымдастыру мәселелері қаралды. Оған мүдделі мемлекеттік органдардың өкілдері мен облыс әкімдерінің орынбасарлары қатысты, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Жазғы лагерлердің жұмысы туралы оқу-ағарту вице-министрі Еділ Оспан баяндады.

ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің алаңында утильалымына қатысты петицияны қарау жөніндегі жұмыс тобының отырысы өтті, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап.Отырыс басталған кезде вице-министр петицияға 50 мың адам қол қойғанын және оны қарау және оны тиімді талқылау және барлық тараптардың мүдделеріне сай келетін шешімдерді әзірлеу үшін сындарлы түрде қарау маңызды екенін атап өтті.Петиция бастамашысы өз сөзінде утильалымының экономика салаларына, атап айтқанда автомобиль өнеркәсібіне, құрылыс, жол және арнайы техника өндірісіне тигізетін әсері туралы айтты.«Отырыс барысындағы пікірталас аясында оның утильалымы процедурасы арқылы жиналған қаражатты бөлудегі ашықтық тақырыбын, сондай-ақ қазақстандық автомобиль өнеркәсібінің даму болашағы мен оның қазіргі жағдайын қозғады.Атап айтқанда, өндіруші компаниялардың өкілдері утильалымы алып тасталса, жұмыс орындары қысқартылатынына алаңдаушылық білдірді.

Күн тәртібінде суға шомылу маусымында өңірдегі өзендер мен көлдерде қауіпсіз демалысты ұйымдастыру, маңызды әлеуметтік нысандар мен көлік инфрақұрылымын 2024-2025 жылдардағы қысқы кезеңге, сондай-ақ, 2025 жылғы су тасқыны кезеңіне дайындық жөніндегі шаралар қаралды, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі облыстық әкімдігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Цифрлық құжаттардың қатары негізгі орта және жалпы орта білім туралы аттестатпен толықты, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Оқу-ағарту министрлігінің баспасөз қызметінің мәліметінше, ол енді eGovMobile мобильді қосымшасындағы «Bilim» жаңа қызмет көрсету сервисінде қолжетімді.«Осы жылдан бастап мектеп түлектері аттестаттарын цифрлық нұсқада ала бастайды.

Қазақстанда монополияға қарсы қызмет 30 жыл бұрын құрылған және өзінің кәсіби мерекесі болмаған, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Қазақстанның монополияға қарсы қызметі 2021 жылға дейін ресми күнтізбеде өзінің кәсіби мерекесін өткізбеді. Тек 2021 жылғы 30 наурызда Үкіметтің қаулысымен мереке күндерінің тізіміне өзгерістер енгізілді.

Ақсуат ауданының прокуратурасы бюджет қаражатын жұмсау кезінде заңдылықтың сақталуына талдау жүргізді, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Оның барысында аудандағы оқу орындарының қызметкерлеріне 14,7 млн теңге заңсыз төленгені анықталды.Прокуратура шараларымен артық төленген сома мемлекетке қайтарылды.«Бұдан басқа, мектеп есепшілерінің бірімен 1,3 млн теңге қаражатын ұрлау фактісі анықталды.«Абай облысының прокуратурасыЕсепші мектеп директорының электронды цифрлық қолтаңбасын пайдаланып, ақшаны жеке шотына аударған.Аталған факті бойынша аудан прокуратурасы сотқа дейінгі тегеп тексеруді бастады.Сот үкімімен бұрынғы есепші ҚР ҚК 189-бабының 2-бөлігінің 3) — тармағымен (өзінің қызмет бабын пайдалана отырып, сенiп тапсырылған бөтен мүлiктi иемденiп алу немесе талан-таражға салу, яғни жымқыру) кінәлі деп танылып, 2 жыл мерзімге бас бостандығынан шектеу жазасымен қаржы ұйымдарда белгілі бір лауазымды атқару құқығынан 3 жыл мерзімге айырылды.Сурет: Zakon.kz

Абай облысының Бизнес және сервис колледжінде «Profi Camp» жазғы демалыс лагерінің бірінші маусымы басталды. Ашылу салтанатында балаларды ертегі кейіпкері қарсы алды, көңіл-күйлерін көтеріп, билеп, ойын ойнатты. Лагерьдің бірінші күні бағдарламасы бойынша балалар үстелде кәсіби қызмет көрсетумен танысты, өздері үшін спирограф құрастырды, биологиялық орталыққа барды, ойын-сауық тренингтеріне қатысты, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Абай облысы білім басқармасының баспасөз қызметіне сілтеме жасап. «Profi Camp» бейінді белсенді демалыс лагерінің екінші күні — Мемлекеттік рәміздер күні балалар ҚР Әнұранын орындап, «Мен-патриотпын» квестіне қатысты.Кәсіби шебер-сыныптарда оқушылар этикет пен қонақтарды қабылдау негіздерін үйренді, төтенше жағдайлар кезіндегі қауіпсіз мінез-құлық, тамақ қауіпсіздігі және жол қозғалысы ережелерінің негіздерімен ойын түрінде танысты.Колледж 8-14 жастағы балаларды кәсіби демалыс лагеріне қабылдайды.

Бүгін, Тараз қаласы №2 сотының мәжіліс залында мемлекеттік орган өкілдерінің қатысуымен мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейтуге бағытталған дөңгелек үстел өтті. Іс шара барысында мемлекеттік тілді жан-жақты дамытуға назар аудару, казақ тілінің мемлекеттік дәрежесін нығайту және оның әлеуметтік — коммуникативтік міндеттерін кеңейту, азаматтарымыздың, этникалық қауым өкілдерінің қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде еркін меңгеруін калыптастыру мәселелері қозғалды.

Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінің (бұдан әрі – АПК) 14-бабының талаптарына сәйкес сот ісін жүргізу тілі сотқа талап қою арызы (арыз) берілген тілге байланысты сот ұйғарымымен белгіленеді. Сот істі сот талқылауына дайындау сатысында талап қоюшының (арыз берушінің) талап арыз (арыз) берілген тілді жеткілікті дәрежеде білетіндігін, сот ісін жүргізудің мәні мен мағынасын түсінетіндігін анықтауға тиіс.

Ғылым және жоғары білім министрлігі жоғары білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқуға қабылдау квотасының мөлшеріне өзгерістер дайындады, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Атап айтқанда, қазақстандық жоғары оқу орындарына квота бойынша түсетін тұлғалардың тізімі кеңейтіліп, келесілер толықтырылады:мерзімді әскери қызметке шақыру бойынша міндетті әскери қызметтің белгіленген мерзімін өтеген Қазақстан Республикасының азаматтары – 1 %;әлеуметтік, табиғи және техногендік сипаттағы, жаһандық немесе аймақтық ауқымдағы төтенше жағдайлардан зардап шеккен азаматтар – 20%.Қазіргі уақытта оның құрамына кіреді:бірінші немесе екінші топтағы мүгедектер, бала кезінен мүгедектер, мүгедек балалар – 1;басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарына қатысқан ардагерлерге, жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне теңестірілген ардагерлерге – 0,5 %;ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуын айқындайтын білім беру бағдарламалары бойынша оқу үшін ауыл жастары арасынан шыққан азаматтар – 35 %;Қазақстан Республикасының азаматы болып табылмайтын ұлты қазақ адамдар – 4 %;жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға, сондай-ақ кәмелеттік жасқа толғанға дейін ата-анасының қамқорлығынсыз қалған немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған жастар қатарынан Қазақстан Республикасының азаматтарына – 1 %;ауыл жастары арасынан Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын өңірлерге қоныс аударатын Қазақстан Республикасының азаматтарына – 5 %;төрт және одан да көп кәмелетке толмаған балаларды тәрбиелеп отырған отбасы балалары – 5 %;кемінде үш жыл осындай мәртебеге ие болған толық емес отбасылардың балалары – 1%;бала кезінен мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасы балалары, бірінші немесе екінші топтағы мүгедектер — 1%.Министрлікте атап өткендей, түзетулердің мақсаты – міндетті әскери қызмет өткерген және төтенше жағдайлар кезінде зардап шеккендер үшін жоғары оқу орындарына түсуге жаңа қабылдау квотасын қосу.Құжат 10 маусымға дейін қоғамдық талқылау үшін «Ашық НҚА» сайтында орналастырылған.Сурет: freepik

ҚР Оқу-ағарту министрі «Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру, діни білім беру саласында білім беру қызметімен айналысуға лицензия беру» туралы заңға өзгерістер енгізді, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Жаңа заң бойынша, «Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру, діни білім беру саласында білім беру қызметімен айналысуға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметін Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті және Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитетінің аумақтық департаменттері бекітеді.Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті діни білім беру бойынша білім беру саласындағы қызметті лицензиялауды жүзеге асыру жөніндегі лицензиар болып табылады.Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитетінің аумақтық департаменттері бастауыш білім беру, негізгі орта білім беру, жалпы орта білім беру, мамандықтар бойынша техникалық және кәсіптік білім беру, сондай-ақ мамандықтар топтары бойынша әскери, арнайы оқу орындары, мамандықтар бойынша орта білімнен кейінгі білім беру бойынша білім беру саласындағы қызметті лицензиялауды жүзеге асыру жөніндегі лицензиарлар болып табылады.Мемлекеттік қызмет көрсету тәртібі:Мемлекеттік қызметті алу үшін көрсетілетін қызметті алушы көрсетілетін қызметті берушіге «электрондық үкіметтің» www.egov.kz, www.elicense.kz веб-порталы арқылы өтінішті және құжаттарды жолдайды.Порталда көрсетілетін қызметті алушының «жеке кабинетінде» мемлекеттік қызметті көрсету үшін өтінішті (сұранысты) қабылдау туралы мәртебе, сондай-ақ мемлекеттік көрсетілетін қызмет нәтижесін алу күні мен уақыты көрсетілген хабарлама көрсетіледі.Көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі құжаттар түскен күні оларды қабылдауды, тіркеуді жүзеге асырады және жауапты құрылымдық бөлімшенің қызметкеріне орындауға береді.

Выставка и музейные уроки «Тар қапастағы суреттер сыры» проходят до 31 мая в областном музее Изобразительного искусства. Также, до 31 мая, в историко-краеведческом музее Балхаша организуются выставка и видеолекции «Дело № … Летопись горького времени».28 мая в 10.00 в карагандинской областной библиотеке имени Ж.

Мемлекеттік тіл — көпұлтты мемлекетте халықтың ұлттық құрамына қарамай іс қағаздарын, мектеп пен жоғары оқу орындарында оқыту, мәдениет, баспасөз бен байланыс орындарында, құқық қорғау мен әскер бөлімдерінде, сот істерін жүргізу т. б. міндетті деп саналатын саяси-құқықтық қасиеті бар мәртебелі тіл.

2024 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша жергілікті атқарушы органдардың рұқсатымен Қазақстан аумағында 13 733 шетел азаматы еңбек етеді, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Шетел жұмыс күшін (бұдан әрі – ШЖК) тартуға рұқсаттардың арасында мынадай санаттар бар: басшылар мен олардың орынбасарлары үшін 564 рұқсат (бірінші санат), құрылымдық бөлімшелердің басшылары үшін 2 599 рұқсат (екінші санат).

Сот кабинеті қосымшасы сот процесінің қатысушыларының өмірін жеңілдетті. Қазіргі таңда адам өмірін жаңа технологиялар, интернет, әлеуметтік желілерінсіз елестету қиын. Цифрлық құжаттарды, жаңа банк картасын алу тәсілі онлайн қол жетімді болғандай, сотқа да талап арыз тапсыру рәсімі жеңілдетілді. Бұған бірден-бір дәлел «сот кабинеті» қосымшасы.

Қазақстан туризмнің әлемдік рейтингінде позициясын жақсартты-республика 66-шы орыннан 52-ші орынға көтерілді, бұл туралы бүгін, 2024 жылғы 22 мамырда ҚР Туризм және спорт министрлігі мәлімдеді, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Біздің еліміз 14 позицияға көтерілді.«Дүниежүзілік экономикалық форумның (World Economic Forum) Саяхат пен туризмді дамыту индексіне сәйкес Қазақстан туристік бағыттар тізімінде 119 ел арасынан 52-орынды иеленді.

Қазақстан Үкіметі «Қазгидрогеология «Ұлттық гидрогеологиялық қызметі» коммерциялық емес акционерлік қоғамын құру туралы» 2024 жылғы 23 сәуірдегі қаулыға қол қойды,деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.«Мемлекеттің жарғылық капиталына жүз пайыз қатысуымен «Қазгидрогеология» Ұлттық гидрогеологиялық қызметі» коммерциялық емес акционерлік қоғамы құрылсын», — делінген құжатта.КЕАҚ қызметінің негізгі нысаналары жерасты су ресурстарын басқаруды цифрландыру, гидрогеология және геосүзілу модельдері саласындағы дерекқорларды және тұрақты жұмыс істейтін геоақпараттық жүйелерді, цифрлық, картографиялық дерекқорларды және Жерді қашықтықтан зондтау деректерін қолдана отырып, оларды басқару жүйелері саласында тұрақты жұмыс істейтін геоақпараттық жүйелер құру болып айқындалды.КЕАҚ жарғылық капиталын қалыптастыру ҚР Су ресурстары және ирригация министрлігі Су шаруашылығы комитетінің «Қазсушар» РМК балансында тұрған республикалық мүлік есебінен белгіленді.Сурет: pixabay

Абай облысында осы жазда 4 колледж базасында оқушылар үшін кәсіптік бағдарлау лагерлерін ашу жоспарлануда. Бұл лагерьлер балаларға демалуға ғана емес, сонымен қатар әртүрлі салаларда өздерінің кәсіби дағдылары мен қызығушылықтарын дамытуға бірегей мүмкіндіктер береді. Кәсіптік бағдарлау лагерьлерінде 400-ге жуық баланы тарту жоспарланып отыр, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Абай облысы білім басқармасының баспасөз қызметіне сілтеме жасап.«ЭКОorman» лагері Бесқарағай колледжінде ұйымдастырылады.

С начала 2020 года в силу вступил закон, который вносит существенные изменения в сферу ЖКХ. Согласно его нормам создаются объединения собственников имущества (далее — ОСИ) или простые товарищества (далее — ПТ). На сегодняшний день на территории Жамбылской области зарегистрировано 233 ОСИ. Отличие КСК от ОСИ в том, что жильцы будут управлять только своим домом.

Елімізде «Өрт-2024» республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуы өтті, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі.15-16 мамыр аралығында барлық өңірлерде «Өрт-2024» республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуы өтті. Республикалық штаб Абай облысының «Семей Орманы МОТР» РММ Бородулиха филиалының аумағында орналасты.

2024 жылдың 16 мамырында ҚРҰБ сәуір айында жылдық инфляция Қазақстанның басым бөлігінде баяулағанын мәлімдеді, деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Ведомствоның мәліметінше, сәуір айында елде жылдық инфляция баяулап, 8,7%-ды құрады (наурызда – 9,1%). 15 өңірде жылдық инфляция деңгейі бәсеңдеп, 4 облыста қарқын алып, 1 өңірде өзгеріссіз қалды.Жылдық инфляцияның ең жоғарғы мәні Қарағанды мен Маңғыстау облыстарында тіркелді.«Сәуірде азық-түлік тауарларының бағасы ж/ж 6,3%-ға дейін баяулады (наурызда – 6,9%).

Денсаулық сақтау министрі 2024 жылғы 2 мамырдағы бұйрықпен міндетті медициналық тексерулер туралы кейбір бұйрықтарға өзгерістер енгізді, — деп хабарлайды Arnapress.kz тілшісі Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.Атап айтқанда, жаңа редакцияда «көлік құралын басқаруға рұқсат беру туралы анықтама беру» мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесі баяндалған.Құжаттарды қабылдау көрсетілетін қызметті беруші (медициналық ұйымдар) арқылы жүзеге асырылады, ал мемлекеттік қызмет көрсету нәтижелерін беру электрондық үкіметтің веб-порталы арқылы жүзеге асырылады.Жеке басын куәландыратын құжаттар туралы мәліметтерді көрсетілетін қызметті беруші тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден электрондық үкімет порталы арқылы алады.073/Е нысанындағы медициналық анықтаманы беру медициналық ақпараттық жүйеге енгізу және дәрігердің қол қойылған ЭЦҚ арқылы электрондық форматта ғана жүзеге асырылатыны көрсетіледі.Мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту үшін негіз болып табылады:Бас тарту көрсетілетін қызметті беруші басшысының немесе оның міндетін атқарушы тұлғаның қолы қойылған хатпен бас тартудың негізі көрсетіле отырып рәсімделеді.Осыған ұқсас түзетулер «алдын ала міндетті медициналық тексеруден өту» мемлекеттік қызметін көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесіне кіреді.Бұйрық 2024 жылғы 24 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі.Сурет: pixabay